Mạch Cảm Biến Ánh Sáng XH-M131 1 Relay 24V – Module tự động bật tắt theo ánh sáng

Mạch cảm biến ánh sáng XH-M131 1 Relay 24V là module điều khiển tự động dựa trên cường độ ánh sáng của môi trường. Mạch sử dụng quang trở LDR/CDS để nhận biết trạng thái sáng – tối, sau đó điều khiển relay 1 kênh đóng hoặc ngắt tải theo ngưỡng ánh sáng đã được cài đặt.

Phiên bản XH-M131 này sử dụng nguồn 24VDC, có biến trở điều chỉnh ngưỡng ánh sáng và đầu ra relay gồm COM – NO – NC. Module phù hợp với các hệ thống sử dụng nguồn điều khiển 24V như tủ điện, hệ thống chiếu sáng tự động, đèn sân vườn, đèn cổng, bảng quảng cáo và thiết bị tự động hóa.

Thông số kỹ thuật mạch cảm biến ánh sáng XH-M131 24V

Thông số	Giá trị
Model	XH-M131
Loại	Module cảm biến ánh sáng + Relay
Điện áp hoạt động	24VDC
Số relay	1 Relay
Cảm biến	Quang trở LDR/CDS
Phương thức điều khiển	Theo cường độ ánh sáng
Ngưỡng kích hoạt	Có thể điều chỉnh
Điều chỉnh	Biến trở/chiết áp trên mạch
Đầu ra	Tiếp điểm relay
Tiếp điểm	NO – COM – NC
Tải relay công bố	10A/250VAC hoặc 10A/30VDC
LED đỏ	Báo nguồn
LED xanh	Báo trạng thái relay
Kích thước PCB	Khoảng 53 × 30/31mm
Lỗ lắp đặt	4 lỗ M3
Chức năng chính	Đóng/ngắt tải tự động theo ánh sáng

Các thông số 24VDC, relay 10A, COM/NO/NC, LED trạng thái và kích thước khoảng 30 × 53mm được ghi nhận trên các tài liệu của phiên bản XH-M131 24V.

Công dụng của mạch cảm biến ánh sáng XH-M131 24V

Công dụng chính của XH-M131 24V là phát hiện sự thay đổi của ánh sáng môi trường và tự động điều khiển một thiết bị điện thông qua relay.

Một ứng dụng điển hình là điều khiển đèn tự động theo ngày và đêm. Người dùng có thể thiết lập ngưỡng để khi trời tối, relay thay đổi trạng thái và bật đèn; khi trời sáng trở lại, relay nhả để tắt đèn.

Nhờ đó, XH-M131 giúp giảm thao tác bật/tắt thủ công và có thể ứng dụng cho những hệ thống cần thiết bị tự hoạt động theo điều kiện ánh sáng.

Chức năng chính của XH-M131 1 Relay 24V

Phát hiện cường độ ánh sáng

XH-M131 sử dụng quang trở LDR/CDS làm phần tử cảm biến. Điện trở của LDR thay đổi khi lượng ánh sáng chiếu vào thay đổi. Mạch sử dụng sự thay đổi này để xác định mức sáng – tối của môi trường.

Cảm biến thường được nối với bo mạch qua dây dẫn, giúp người dùng có thể đặt mắt cảm biến ở vị trí nhận ánh sáng tốt hơn trong khi PCB được lắp bên trong hộp hoặc tủ điện.

Tự động bật/tắt thiết bị

Sau khi cài đặt ngưỡng ánh sáng, XH-M131 có thể tự động đóng/ngắt relay mà không cần người dùng thao tác.

Ví dụ với hệ thống chiếu sáng ngoài trời:

Trời tối → Relay kích → Đèn bật

Trời sáng → Relay nhả → Đèn tắt

Đây là một trong những ứng dụng phổ biến nhất của XH-M131 và được tài liệu hướng dẫn của module mô tả cho hệ thống chiếu sáng ban đêm.

Điều chỉnh độ nhạy bằng biến trở

Trên PCB có biến trở điều chỉnh ngưỡng ánh sáng. Người dùng có thể xoay biến trở để lựa chọn mức sáng/tối mà tại đó relay bắt đầu thay đổi trạng thái.

Nhờ vậy, module không bị cố định ở một mức ánh sáng duy nhất. Có thể chỉnh để đèn bật từ lúc chạng vạng hoặc chỉ bật khi môi trường đã tối hơn tùy nhu cầu thực tế.

Cung cấp tiếp điểm NO và NC

Relay trên XH-M131 có ba đầu ra:

COM (Common): chân chung.

NO (Normally Open): tiếp điểm thường mở.

NC (Normally Closed): tiếp điểm thường đóng.

Việc có cả NO và NC cho phép người sử dụng lựa chọn logic hoạt động phù hợp. Nếu muốn tải hoạt động khi relay hút, có thể sử dụng COM + NO. Nếu cần trạng thái ngược lại, sử dụng COM + NC.

Nguyên lý hoạt động của XH-M131 24V

Nguyên lý của module có thể mô tả đơn giản:

Ánh sáng môi trường → Quang trở LDR → Mạch so sánh ngưỡng → Relay → Thiết bị điện

Quang trở liên tục cảm nhận ánh sáng. Mức tín hiệu thu được được mạch so sánh với ngưỡng do người dùng thiết lập bằng biến trở.

Khi ánh sáng đi qua ngưỡng cài đặt, mạch thay đổi trạng thái relay. Tiếp điểm COM sẽ chuyển đổi giữa NO và NC, từ đó bật hoặc tắt thiết bị được kết nối.

Cơ chế này hoạt động hoàn toàn tự động và không yêu cầu lập trình vi điều khiển.

XH-M131 24V được ứng dụng ở đâu?

Phiên bản 24V đặc biệt thích hợp với những hệ thống đã có sẵn nguồn 24VDC. Các ứng dụng phổ biến gồm đèn đường tự động, đèn sân vườn, đèn cổng, đèn hành lang, bảng hiệu quảng cáo, hệ thống chiếu sáng nhà xưởng, tủ điện và các thiết bị tự động hóa theo ánh sáng.

Ngoài điều khiển đèn, relay của module cũng có thể được sử dụng để đóng/ngắt các thiết bị khác theo điều kiện sáng – tối, miễn là tải phù hợp với khả năng của relay và thiết kế PCB.

Ưu điểm của mạch cảm biến ánh sáng XH-M131 24V

XH-M131 có ưu điểm là mạch hoàn chỉnh và không cần lập trình. Người dùng chỉ cần cấp đúng nguồn 24VDC, kết nối cảm biến, đấu tải và điều chỉnh ngưỡng ánh sáng.

Module tích hợp sẵn LDR, biến trở điều chỉnh, relay, LED báo nguồn và LED báo relay, nhờ đó việc lắp đặt tương đối đơn giản. LED đỏ cho biết module đang được cấp nguồn, còn LED xanh thể hiện relay đang hoạt động.

Phiên bản 24V cũng thuận tiện trong môi trường tự động hóa, nơi nguồn điều khiển 24VDC được sử dụng khá phổ biến.

Cách đấu nối XH-M131 24V

Phần cấp nguồn của module được nối với 24VDC, chú ý đúng cực dương và cực âm theo ký hiệu trên PCB.

Phần tải được đấu qua tiếp điểm COM, NO hoặc NC.

Nếu muốn thiết bị bình thường tắt và chỉ hoạt động khi relay hút, sử dụng COM + NO. Nếu muốn thiết bị hoạt động khi relay chưa hút, sử dụng COM + NC.

Cần lưu ý rằng relay chỉ hoạt động như một công tắc đóng/ngắt. Đầu COM/NO/NC không phải là đầu ra luôn cấp sẵn 24V cho tải.

Cách điều chỉnh XH-M131 bật đèn khi trời tối

Đầu tiên, đặt mắt quang trở tại đúng vị trí cần nhận ánh sáng môi trường. Sau đó tạo điều kiện ánh sáng tương đương với thời điểm muốn đèn bắt đầu bật.

Tiếp theo, từ từ xoay biến trở điều chỉnh trên XH-M131 cho tới khi relay vừa thay đổi trạng thái. Sau khi cài đặt, thử che và chiếu sáng quang trở để kiểm tra điểm đóng/ngắt.

Một lưu ý quan trọng là không nên để bóng đèn do XH-M131 điều khiển chiếu trực tiếp vào quang trở. Khi đèn bật, ánh sáng của chính bóng đèn có thể làm cảm biến nhận biết là trời sáng và tắt relay; sau đó tối lại và bật relay, gây hiện tượng đóng/ngắt liên tục.

XH-M131 24V có điều khiển tải 220V không?

Các phiên bản XH-M131 phổ biến được công bố với tải tiếp điểm relay lên tới 10A/250VAC hoặc 10A/30VDC.

Tuy nhiên, 10A/250VAC không có nghĩa module có thể đóng/ngắt mọi loại tải 220V ở 10A. Đây là giới hạn danh định của tiếp điểm trong những điều kiện tải nhất định.

Đèn LED công suất lớn, motor, máy bơm, biến áp và các tải cảm có thể có dòng khởi động cao. Với tải công suất lớn, nên sử dụng XH-M131 để kích relay công suất hoặc contactor, thay vì để relay nhỏ trên module trực tiếp chịu toàn bộ dòng tải.

Khi đấu điện lưới 220VAC cần sử dụng hộp bảo vệ, cầu chì, dây dẫn và phương pháp cách điện phù hợp.

XH-M131 24V khác phiên bản 5V và 12V như thế nào?

XH-M131 có các phiên bản nguồn 5V, 12V và 24V, trong khi nguyên lý cảm biến và điều khiển relay về cơ bản tương tự.

Đặc điểm	XH-M131 5V	XH-M131 12V	XH-M131 24V
Điện áp cấp	5VDC	12VDC	24VDC
Cảm biến	LDR/CDS	LDR/CDS	LDR/CDS
Số relay	1	1	1
Điều chỉnh ngưỡng	Có	Có	Có
Tiếp điểm	NO/COM/NC	NO/COM/NC	NO/COM/NC
Tải công bố	10A/250VAC	10A/250VAC	10A/250VAC

Điểm quan trọng nhất khi lựa chọn là điện áp nguồn cấp cho module. Không nên cấp 24VDC cho phiên bản XH-M131 5V hoặc 12V.

Tại sao nên chọn XH-M131 phiên bản 24V?

Phiên bản XH-M131 24V thích hợp khi hệ thống đang sử dụng sẵn nguồn DC 24V. Điều này giúp giảm nhu cầu bổ sung thêm bộ chuyển đổi nguồn chỉ để cấp cho mạch cảm biến.

Trong tủ điều khiển hoặc hệ thống tự động hóa, module có thể được dùng như một công tắc ánh sáng độc lập, tự điều khiển relay dựa trên điều kiện môi trường mà không cần PLC phải đọc thêm cảm biến ánh sáng.

Tuy nhiên, XH-M131 là module điều khiển đơn giản chứ không phải cảm biến ánh sáng đo chính xác theo đơn vị lux. Biến trở chủ yếu dùng để đặt ngưỡng đóng/ngắt tương đối.

Cách kiểm tra mạch XH-M131 24V

Có thể kiểm tra nhanh bằng cách cấp đúng 24VDC cho module. LED nguồn phải sáng.

Sau đó xoay biến trở về vị trí thích hợp và dùng tay che quang trở để mô phỏng môi trường tối. Khi ánh sáng vượt qua ngưỡng cài đặt, relay phải chuyển trạng thái, thường có thể nghe thấy tiếng đóng/ngắt và LED relay thay đổi.

Có thể sử dụng đồng hồ vạn năng ở chế độ thông mạch để kiểm tra COM–NO và COM–NC. Khi relay thay đổi trạng thái, hai cặp tiếp điểm này phải chuyển đổi tương ứng.

Lưu ý khi sử dụng XH-M131 24V

Cần cấp đúng 24VDC và đúng cực tính theo ký hiệu trên module. Phiên bản 24V không nên được cấp trực tiếp bằng nguồn 12V hoặc 5V nếu muốn relay hoạt động đúng thiết kế.

Mắt LDR nên đặt tại vị trí nhận được ánh sáng môi trường thực tế, tránh bị che khuất hoặc bị nguồn sáng cục bộ chiếu trực tiếp.

Khi lắp ngoài trời, bản thân PCB không nên mặc định là chống nước. Nên đặt mạch trong hộp bảo vệ phù hợp và chỉ đưa phần cảm biến ra vị trí cần đo sáng nếu thiết kế cho phép.

Xem thêm: Các mã Relay khác tại đây